Μια σεξιστική διαφήμιση

Σεξισμός παρατηρείται όταν γίνεται διαφορετική μεταχείριση ενός φύλου σε σύγκριση με το άλλο φύλο. Ο χώρος της διαφήμισης χρησιμοποιεί κατά κόρον σεξιστικά στερεότυπα και προβάλλει συμπεριφορές που κρύβουν κινδύνους. Ένα ακόμα παράδειγμα διαφήμισης με σεξιστικό σενάριο είναι η πρόσφατη διαφήμιση για πατατάκια. 

Ο διάσημος τραγουδιστής προκαλεί κυκλοφοριακή συμφόρηση στο δρόμο, γιατί απολαμβάνει το σνακ του. Η αστυνομικός που αντιλαμβάνεται το πρόβλημα κατεβαίνει για να του κάνει παρατήρηση, αλλά τη στιγμή που κατεβαίνει από το όχημά της, δίνεται ιδιαίτερη σκηνοθετική έμφαση στη οπίσθιά της και στη συνέχεια στο σώμα και στον τρόπο που το λικνίζει περπατώντας. Έμφαση δίνεται και στη μισοκουμπωμένη στολή της και τις χειροπέδες (σύμβολο σεξουαλικού φετιχισμού).

Αντί για παρατήρηση, η αστυνομικός εκμεταλλεύεται την ευκαιρία και κάνει σωματικό έλεγχο στον παραβάτη, ο οποίος όμως γίνεται επιτηδευμένα, αφού τον θωπεύει , με τρόπο σεξουαλικό έως επιθετικό. Στο τέλος μάλιστα φεύγοντας δεν παραλείπει να δώσει και ένα χαστουκάκι στα οπίσθια του τραγουδιστή. Οι δυο τους αποχωρίζονται με ένα χαμόγελο φλερτ και η "σοβαρή επαγγελματίας" χασκογελάει χαρούμενη με το κατόρθωμά της, αφού κατάφερε να τον θωπεύσει αλλά και να του πάρει και τα πατατάκια.

Αν σκεφτούμε πώς θα ήταν αυτή η διαφήμιση, αν αντιστρέφονταν οι φυλετικοί όροι, σίγουρα θα μιλούσαμε με περισσότερη άνεση για σεξουαλική παρενόχληση, θα χαρακτηρίζαμε τον άντρα τροχονόμο απαράδεκτο, σεξιστή, καταχραστή της εξουσίας του και τη γυναίκα ως θύμα. 

Αντίθετα, στη διαφήμιση αυτή η απόδοση ρόλου εξουσίας στη γυναίκα γίνεται με τρόπο γελοιογραφικό, καθώς δεν κάνει τη δουλειά της αλλά παραδίδεται στο φλερτ με τον γνωστό τραγουδιστή. Για άλλη μια φορά λοιπόν γίνεται αποεπένδυση της γυναίκας από τον επαγγελματικό της ρόλο και σεξουαλικοποίηση του ρόλου της και της εικόνας της γενικότερα. Ο άντρας από την άλλη, δείχνει ανενόχλητος από τη σεξουαλική παρενόχληση που υφίσταται, προφανώς θεωρώντας τη γυναίκα ακίνδυνη και χαριτωμένη ακόμα και σε αυτόν τον ρόλο.

Απλά...ακαταμάχητα (τα πατατάκια;)

Κορίτσια που ποζάρουν σαν γυναίκες: κίνδυνοι

Η πρόωρη σεξουαλικοποίηση των κοριτσιών αναφέρεται στο να αποδίδονται στην εξωτερική εμφάνιση και στη συμπεριφορά κοριτσιών που ακόμα είναι στην παιδική και πρώτη εφηβική ηλικία, χαρακτηριστικά που κανονικά αρμόζουν αναπτυξιακά και πολιτισμικά στις γυναίκες. Πρόκειται για το φαινόμενο που στα ελληνικά συχνά χαρακτηρίζεται από τη λέξη "μικρομέγαλο". Όταν ένα παιδί υιοθετεί το ντύσιμο, βάψιμο και συμπεριφορά (π.χ. σεξουαλικότητα), ενώ στην πραγματικότητα δεν έχει ακόμα αναπτύξει πραγματικές ανάγκες για κάτι τέτοιο. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που έχει παρατηρηθεί ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες. Σε μια πρώτη "ανάγνωση" ένα μωρό ντυμένο με μαργαριταρένια κολιέ και μίνι γόβες φαίνεται χαριτωμένο και αστείο θέαμα. Ωστόσο, καθώς μεγαλώνει το παιδάκι σε ηλικία, το να βάφει τα νύχια του, να φοράει πέρλες και στρας, το να είναι τα ρούχα του μια προσομοίωση των σέξι γυναικείων ρούχων, αυτό συνεισφέρει σε ένα μεγάλο πρόβλημα και θεωρείται πια επικίνδυνο.

Η πρόωρη σεξουαλικοποίηση έχει λόγο που γίνεται από τα ΜΜΕ και τις διαφημιστικές εκστρατείες: όσο πιο νωρίες εισχαθεί ένα κοριτσάκι στον κόσμο της περιποίησης, της ομορφιάς, της μόδας, τόσο πιο καλή πελάτισσα θα είναι. Τόσο πιο νωρίς δηλαδή θα γίνει η καταναλώτρια όλων αυτών των αγαθών που στοχεύουν στο γυναικείο φύλο (μακιγιάζ, κρέμες, παπούτσια, ρούχα, εσώρουχα, καλλυντικά κτλ.).

Οι κίνδυνοι όμως είναι πολλαπλοί. Προωθείται μια σεξουαλική δραστηριοποίηση που α) είναι επικίνδυνη γιατί δε συνάδει με την νοητική και ψυχολογική ωρίμανση του κοριτσιού και άρα μπορεί να οδηγήσει σε ανεύθυνες σεξουαλικές συμπεριφορές β) προωθείται μια αντικειμενοποίηση του θηλυκού φύλου, δηλαδή  γίνεται μια προώθηση της γυναίκας ως αντικειμένου (κυρίως του πόθου), διδάσκοντας στα κορίτσια από νωρίς ότι είναι ο μόνος τρόπος να τραβήξεις την προσοχή και να καταξιωθείς, με τρόπο που γ) παρουσιάζεται μια μονοδιάστατη εικόνα καταξίωσης και επιτυχίας για το γυναικείο φύλο, καθώς στα κορίτσια δεν ασκείται παρόμοια πίεση για να πετύχουν ως επιστήμονες, επιχειρηματίες, αθλήτριες, πολιτικοί και γενικότερα πρόσωπα με δυναμισμό, υψηλό διανοητικό επίπεδο και ισχυρή προσωπικότητα. και φυσικά δ) το κοριτσάκι στερείται την παιδική του ξεγνοιασιά, καθώς επιφορτίζεται με έγνοιες για την εξωτερική του εμφάνιση. Τέλος ε) ενθαρρύνονται από πολύ νωρίς πρότυπα αφύσικης και άπιαστης τελειότητας τα οποία έχουν ως στόχο την πώληση "βελτιωτικών" προϊόντων αλλά ταυτόχρονα συνεισφέρουν σε ιδιαίτερα χαμηλή αυτοεκτίμηση και εικόνα σώματος στα παιδιά, τα οποία δε θα καταφέρουν ποτέ να μοιάσουν σε αυτές τις τέλειες εικόνες και θα μεγαλώνουν με διαρκή απογοήτευση από το σώμα, τα μαλλιά και γενικότερα την εμφάνισή τους.

Σε αυτό το ποστ βλέπουμε ένα παράδειγμα φωτογράφισης μικρού κοριτσιού με γυναικεία χαρακτηριστικά. Αρκεί και μια βόλτα σε διάφορα καταστήματα παιδικών ρούχων, στα οποία συχνά παρατηρούμε μια γυναικειοποίησή τους. Οι επιπτώσεις είναι έμμεσες, υπόγειες και βαθύτατες. Τα κορίτσια έχουν δικαίωμα στην παιδική τους ηλικία, στην ξεγνοιασιά και στο να ονειρεύονται να γίνουν όταν μεγαλώσουν κάτι διαφορετικό από σέξι θηλυκά με τέλεια εξωτερική εμφάνιση.

Φυλετικά στερεότυπα στη διαφήμιση- ένα παράδειγμα

Τα ΜΜΕ προβάλλουν διαφημίσεις. Ουσιαστικά από αυτές επιβιώνουν, καθώς είναι ο βασικός τους οικονομικός πόρος. Βλέπουμε δεκάδες διαφημίσεις τη μέρα. Πολλές φορές δεν τις προσέχουμε καν, αυτό όμως δε σημαίνει ότι δεν περνούν τα μηνύματά τους.

Η συγκεκριμένη διαφήμιση παίζεται στην ελληνική τηλεόραση τους τελευταίους μήνες. Προσπαθεί να περιγράψει παραστατικά το ευχάριστο ανθρώπινο συναίσθημα που βιώνεται, όταν κάποιος καταναλωτής μαθαίνει για το νέο προϊόν/υπηρεσία που διαφημίζεται. Οι στερεοτυπικές φυλετικές αναφορές, καθώς και οι σεξιστικές εικόνες είναι χαρακτηριστικά του σποτ αυτού:

• ο πρώτος είναι άντρας, που δουλεύει μάλιστα σε συνεργείο αυτοκινήτων, θεωρεί ως κορυφαίο συναίσθημα το να βάζει γκολ η ομάδα του.
• στο δεύτερο κλιπ βλέπουμε μια κοπέλα που πίνει καφέ προφανώς με τη μητέρα της και θεωρεί ως κορυφαία στιγμή το να της κάνει κάποιος πρόταση γάμου, σε ένα ρομαντικό μάλιστα περιβάλλον.
• ο τρίτος είναι πάλι άντρας, ιδρωμένος από τη γυμναστική που κάνει σε ένα γυμναστήριο, και παρομοιάζει το πόσο ευχάριστο είναι το διαφημιζόμενο προϊόν-υπηρεσία με ένα καλοφωτογραφημένο χάμπουργκερ, χαρακτηριστικό σύμβολο του φαστ φουντ
• τέλος, ένας εναλλακτικός τύπος, πάλι άντρας, με γκρίζα μαλλιά, μούσι, δερμάτινο μπουφάν και μηχανή, έχει άλλον συνειρμό όταν ακούει για το διαφημιζόμενο προϊόν-υπηρεσία: δεκάδες λεπτές νεαρές κοπέλες με σέξι ντυσίματα που λικνίζονται και τραγουδούν κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας.

Η τελευταία μάλιστα εικόνα είναι και αυτή που "παίζει" περισσότερο χρονικά (στη συνέχεια κόπηκαν οι υπόλοιπες σκηνές και κράτησαν την τελευταία μόνο) και συνεχίζεται στο πίσω μέρος της συνέχειας της διαφήμισης στο background.
Οι άντρες λοιπόν σύμφωνα με τη διαφήμιση εξιτάρονται με τα γκολ της ομάδας τους, με τα χάμπουργκερ και με λικνιζόμενες σέξι νέες κοπέλες. Η γυναίκα εξιτάρεται με το να της κάνει ένας άντρας πρόταση γάμου. Χμ.

"Γυναίκα" by Kostopoulos

Θα ήταν παράτολμο να ισχυριστούμε ότι ο συγκεκριμένος κύριος (δε γνωρίζω αν είναι δημοσιογράφος, σπούδασε δημοσιογραφία άραγε;) είναι ο κύριος υπεύθυνος της εισαγωγής στην ελληνική πραγματικότητα μιας κουλτούρας που φτήνυνε το γυναικείο φύλο, εκθείασε τα υλικά αγαθά και πρότεινε στις μάζες το νεοπλουτισμό. Αναμφισβήτητα όμως συνέβαλε απεριόριστα σε αυτά τα δεινά που σήμερα μαστίζουν μέσα σε πολλά άλλα την κουλτούρα μας. Σε εποχές που τα περιοδικά του έφταναν υψηλότατες πωλήσεις, η θεματολογία αφορούσε το φτηνό σεξ, την άκρα σεξουαλικοποίηση της γυναίκας, τη βωμολοχία (όσοι έχουν δει τη γραφή του συντάκτη καταλαβαίνουν) και έναν τρόπο ζωής που περισσότερο έμοιαζε στου James Bond παρά στου μέσου Έλληνα και Ελληνίδας. Δεν είναι ο αποκλειστικός υπεύθυνος αλλά είναι συνυπεύθυνος και μάλιστα από ό,τι διαβάζω τελευταία, αμετανόητος.

Τα περιοδικά δε θα υπάρχουν πια, αλλά το διαδίκτυο δίνει ένα βήμα στους πάντες για να μεταδίδουν ελεύθερα τις απόψεις τους. Και ως εδώ καλά, γιατί αυτό είναι και η ελευθερία λόγου. Είναι όμως όλοι (και ιδιαίτερα τα παιδιά) ικανοί για να φιλτράρουν με την απαραίτητη παιδεία και κριτική ικανότητα αυτά τα ακούσματα-αναγνώσματα;

Μεταπηδώντας από site σε site, "έπεσα" πάνω στην προσωπική του ιστοσελίδα. Από περιέργεια έκανα κλικ στην κατηγορία "γυναίκες". Πάλι καλά που δεν έγραφε "γκόμενες", μια λέξη που του αρέσει πολύ του συγκεκριμένου κυρίου, παριστάνοντας τον λαϊκό, ακομπλεξάριστο και φιλελεύθερο, για να αποτινάξει τη ρετσινιά του ακριβού lifestyle που πούλησε.

Για το ποστ του μήνα λοιπόν, ας δούμε κάποιους τίτλους από τις αναρτήσεις του κ.Κωστόπουλου στην κατηγορία "Γυναίκα".Γραμμένα κυρίως από κάποιον κ.Κάτσο μεν, στο προσωπικό σάιτ του κ.Κωστόπουλου δε:

Ελευθερία ή θάνατος…

Η Ελευθερία Ελευθερίου, αν επιλεχθεί, μπορεί να φέρει τη νίκη στη Eurovision. Έστω κι αν δεν ξέρουμε το κομμάτι της. Οι φωτογραφίες της είναι όμως αρκετές.

Η rock άποψη του ερωτισμού

Δεν την λες μοντέλο με την κλασική έννοια που έχουμε όλοι στο μυαλό μας. Αλλά η Alexa Chung είναι σέξι και αυτό φαίνεται.

Σκέτο μέλι η Melanie

Μοντέλο ή τραγουδίστρια; Διάλεξε ότι θέλεις, γιατί το σίγουρο είναι ότι η Melanie Iglesias θα σε τρελάνει. Αρκεί να δεις τις φωτογραφίες της…

Μια Ελληνίδα στο Λονδίνο

Τι κι αν στην Ελλάδα το όνομα Georgia Salpa δεν λέει πολλά; Στην Αγγλία είναι ένα από τα πιο σέξι μοντέλα και φαντασίωση χιλιάδων αντρών.
 Γυναίκα για… δάγκωμα

Το νέο “Underworld” βγήκε στους κινηματογράφους και εμείς θυμηθήκαμε γιατί γουστάρουμε τόσο πολύ τη σέξι Selene…

Και του σαλονιού, και του λιμανιού

Η Jennifer Love Hewitt δείχνει φέτος ότι εκτός από μια σέξι γυναίκα, μπορεί να είναι και αρκετά “πρόστυχη”. Αρκεί να έχει κέφια και ένα καλό σενάριο…

Η μία έφυγε, η άλλη ήρθε

Είχαμε καλομάθει τα τελευταία χρόνια να βλέπουμε την Olivia Wilde στη σειρά “House MD” αλλά τώρα ήρθε η στιγμή να υποδεχθούμε την Odette Yustman. Και αξίζει τον κόπο…

Σέξι και dark η Keira

Ξέρει να εντυπωσιάζει, να προκαλεί και να μεταμορφώνεται – από αθώα κοπελίτσα σε κυνηγό επικηρυγμένων. Αλλά πάνω από όλα ξέρει να μαγεύει στον φακό.

Μύρισε… Mendes

Με τις ταινίες της δεν ασχολούμαστε πάρα πολύ, αλλά με τις φωτογραφίσεις της ασχολούμαστε αρκετά. Άλλωστε η Eva Mendes ξέρει να ποζάρει…

Το πιο καυτό twitter

Οι περισσότεροι μπορεί να έχουν το twitter για να γράφουν “εξυπνάδες” σε 140 χαρακτήρες, αλλά η Kelly Brook το έχει για να ανεβάζει σέξι φωτογραφίες.

Και φυσικά οι αναρτήσεις συνεχίζονται στο ίδιο στυλ. Γιατί αυτό ισοδυναμεί με το γυναικείο φύλο. Δεν εννοώ ότι θα πρέπει η λέξη γυναίκα να παραπέμπει απευθείας στην κ.Αρβελέρ (γιατί όχι;), αλλά με διαρκή έκθεση σε ερεθίσματα που μας βομβαρδίζουν κάθε ώρα και στιγμή και εξισώνουν την έννοια της γυναίκας με το σεξ απίλ, γνωρίζουμε πολύ καλά ότι φτιάχνονται στερεότυπα που αντικειμενοποιούν και σεξουαλικοποιούν στα άκρα το φύλο αυτό, με αποτέλεσμα την ανισότητα σε ευκαιρίες, την υπερίσχυση στερεότυπων, τον σεξισμό και φυσικά την κάθε μορφής βία προς ένα αντικείμενο που το μόνο δικαίωμα που έχει είναι να προκαλεί ερωτική επιθυμία στους άντρες...